Obowiązek alimentacyjny kojarzy się najczęściej z relacją pomiędzy rodzicami a dziećmi. To właśnie rodzice w pierwszej kolejności są zobowiązani do utrzymania swoich małoletnich pociech. Zdarzają się jednak sytuacje, w których rodzice nie są w stanie spełnić tego obowiązku – i wtedy pojawia się pytanie: czy o alimenty można wystąpić przeciwko dziadkom? Jak wygląda obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuków?
Podstawa prawna obowiązku alimentacyjnego dziadków
Zasady dotyczące obowiązku alimentacyjnego reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRO), a dokładnie art. 128–144¹ KRO.
Zgodnie z treścią art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Natomiast zgodnie z treścią art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych jest więc określany jako „subsydiarny”. Oznacza to, że sąd będzie mógł zasądzić alimenty od dziadków na rzecz dziecka, jeżeli oboje rodzice nie są w stanie spełniać takiego obowiązku. Koniecznym jest, aby dziecko znalazło się wówczas w stanie niedostatku, tj. było pozbawione zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb na podstawowym poziomie.
Jeśli jedno z rodziców nie jest w stanie wykonywać ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, wówczas obowiązek ponoszenia w całości ciężarów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka spoczywa w pierwszej kolejności na pozostałym rodzicu. Dopiero gdy drugi z rodziców nie jest w stanie sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu, to wówczas aktualizują się przesłanki subsydiarnego obowiązki dalszych krewnych, w tym przypadku dziadków dziecka.
Co więcej, należy mieć na uwadze, że obowiązek ten może dotyczyć dziadków z obu stron.
Kiedy dziadkowie mogą zostać zobowiązani do alimentów?
Sąd może nałożyć obowiązek alimentacyjny na dziadków tylko w szczególnych sytuacjach, takich jak:
- Brak osoby zobowiązanej w bliższej kolejności.
Przykładowo ze względu na śmierć rodzica. - Brak możliwości wywiązywania się przez rodzica z obowiązku alimentacyjnego.
Przykładowo gdy rodzic jest ciężko chory i nie jest w stanie podjąć pracy. - Gdy uzyskanie alimentów od rodzica jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Przykładowo gdy egzekucja alimentów od rodzica okazuje się bezskuteczna.
Zakres świadczeń od dziadków na rzecz wnuków
Wysokość alimentów zasądzonych od dziadków zależy od ich możliwości finansowych oraz od rzeczywistych potrzeb dziecka.
Co istotne, obowiązek ten nie może prowadzić do nadmiernego uszczerbku po stronie dziadków.
Nie chodzi bowiem o przerzucenie całego ciężaru utrzymania dziecka na dziadków, lecz o zapewnienie dziecku minimum egzystencji w sytuacjach wyjątkowych.
Jak napisać pozew o alimenty od dziadków?
Pozew o zasądzenie alimentów od dziadków składa się do sądu rejonowego – wydziału rodzinnego i nieletnich właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.
Pozew może złożyć:
- przedstawiciel ustawowy dziecka (najczęściej drugi z rodziców),
- samodzielnie dziecko – jeśli jest pełnoletnie.
W pozwie należy wykazać:
- pokrewieństwo między osobą uprawnioną a zobowiązaną do alimentacji,
- powody, dla których rodzice nie są w stanie wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego,
- usprawiedliwione potrzeby dziecka,
- sytuację zarobkową i majątkową osób zobowiązanych do alimentacji.
Pamiętać należy o przedłożeniu odpowiednich dla danej sytuacji dokumentów, np. faktur, zaświadczeń.
Podsumowanie – alimenty od dziadków na rzecz wnuków
Obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuków ma charakter wyjątkowy i subsydiarny.
Nie jest to rozwiązanie, które stosuje się rutynowo, ale raczej środek ostateczny uruchamiany, gdy rodzice nie są w stanie wywiązać się ze swojego obowiązku wobec dziecka.
Ich celem jest ochrona dobra dziecka w sytuacjach, gdy rodzice nie są w stanie zapewnić mu środków utrzymania.
W praktyce decyzja o zasądzeniu alimentów od dziadków wymaga starannego udokumentowania sytuacji materialnej wszystkich stron oraz wykazania, że inne drogi pomocy zostały wyczerpane.
W sprawie o alimenty sąd dokładnie bada zarówno potrzeby dziecka, jak i możliwości finansowe dziadków, dążąc do znalezienia rozwiązania sprawiedliwego i proporcjonalnego.
Adwokat w sprawie o alimenty od dziadków
Pomoc adwokata w sprawie o alimenty od dziadków na rzecz wnuków może okazać się nieoceniona, zarówno dla osób występujących po stronie powodowej, jak i po stronie pozwanej.
Adwokat pomoże ocenić zasadność roszczenia alimentacyjnego na rzecz wnuków, zgromadzić odpowiednie dokumenty, sporządzić pozew lub odpowiedź na pozew, przygotować się do rozprawy i składanych zeznań oraz czuwać będzie nad prawidłowym przebiegiem postępowania.
Adwokat alimenty Katowice
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w zakresie alimentów od dziadków lub wszelkich innych spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią adwokacką w Katowicach.
Jako adwokat świadczę kompleksową i profesjonalną pomoc prawną z zakresu prawa rodzinnego nie tylko na terenie miasta Katowice, ale także miast takich jak Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Mysłowice, Będzin, Czeladź, Siemianowice Śląskie, Chorzów, Świętochłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Tychy, Mikołów, Gliwice, Zabrze i pobliskich.
Oferuję indywidualne podejście, pełne zaangażowanie i poufność na każdym etapie współpracy.
📞 Telefon: 727-790-709
📧 E-mail: kancelaria@adwokataleksandranowak.pl
📍 Adres kancelarii: ul. Przemysłowa 10/125, 40-020 Katowice
💬 Umów konsultację: Adwokat Katowice | Kancelaria Adwokacka Adwokat Aleksandra Nowak


